Σε αυτό το άρθρο θα αναφερθούμε στις πιο πρόσφατες εξελίξεις στην γυροειδή αλωπεκία – μια δερματολογική οντότητα που χαρακτηρίζεται από απώλεια τριχών και στην οποία , ενώ δεν απειλείται η σωματική υγεία του ασθενούς, παρατηρείται μεγάλη επίπτωση στην ψυχολογία και στην ποιότητα της ζωής του, μιας και πρόκειται συνήθως για άτομα νεαρής ηλικίας .
Παρόλο που στην πλειονότητα των περιστατικών (έως 80%) η επανέκφυση της τριχοφυΐας είναι πλήρης , υπάρχουν και περιστατικά που είτε υποτροπιάζουν είτε χάνουν πλήρως τα μαλλιά της κεφαλής τους , τα φρύδια τους ή τις βλεφαρίδες και υποχρεούνται να συμβιβαστούν με αυτό ή να χρησιμοποιούν διάφορων τύπων καμουφλάζ (πχ περούκες, τατουάζ κα) με άλλοτε άλλο αποτέλεσμα.
Τον Ιούνιο του 2022, εγκρίθηκε φάρμακο για χρήση σε μέτριες έως σοβαρές μορφές ΓΑ
Το φάρμακο αυτό αποτρέπει το ανοσοποιητικό σύστημα από το να επιτεθεί στους θύλακες της τρίχας.
Η επίδρασή του δεν είναι γρήγορη , αλλά είναι η πιο αποτελεσματική θεραπεία που είναι διαθέσιμη σήμερα και αποζημιώνεται από τα ασφαλιστικά ταμεία.
Τι είναι όμως η γυροειδής αλωπεκία (ΓΑ) ;
Είναι η ξαφνική απώλεια τριχών σε οποιοδήποτε σημείο του σώματος ως αποτέλεσμα αυτοάνοσης διαταραχής (δηλαδή κύτταρα του ανοσοποιητικού μας συστήματος επιτίθενται στους θύλακες των τριχών)
Οι περιοχές που προσβάλλονται είναι όλες οι τριχωτές περιοχές στο σώμα μας
όπως το τριχωτό της κεφαλής, τα φρύδια ,οι βλεφαρίδες ,τα γένια , οι μασχάλες ,το εφήβαιο ,το στήθος ,τα πόδια κλπ
Η ΓΑ εμφανίζεται σαν άτριχες στρογγυλές πλάκες και κάποιες φορές σαν πλήρης απώλεια της τριχοφυΐας (φαλάκρα , απουσία φρυδιών κλπ )
Πως θα καταλάβω ότι έχω γυροειδή αλωπεκία (ΓΑ) ;
Η ΓΑ διαγιγνώσκεται σχετικά εύκολα από τον δερματολόγο λαμβάνοντας υπόψιν
i) το ιστορικό
Εκδηλώνεται αιφνιδίως με μη ουλωτικές στρογγυλές πλάκες χωρίς τρίχες ,που σταδιακά μεγαλώνουν και ενίοτε συγχωνεύονται σε μεγάλες πλάκες στο τριχωτό της κεφαλής ή/και το σώμα.
Συνήθως δεν υπάρχουν συμπτώματα.
Σπάνια όμως εμφανίζεται κνησμός (φαγούρα) , αίσθημα καύσου ή πόνος πριν την έναρξη της τριχόπτωσης (τριχοδυνία)
ii) την ειδική μικροσκοπική εξέταση
που διενεργείται στην πάσχουσα περιοχή προκειμένου να αποκλείσουμε άλλα νοσήματα πχ τριχοτιλλομανία, μυκητίαση , σύφιλη ,ερυθηματώδη λύκο κα
ιιι) την βιοψία – σπάνια χρειάζεται – στην περίπτωση διάχυτης νόσου (δηλ περιπτώσεις όπου υπάρχει αραίωση της τριχοφυΐας αλλά όχι εμφανείς άτριχες πλάκες )
Πόσο πιθανό είναι να εμφανίσω γυροειδή αλωπεκία (ΓΑ) ;
Ο κίνδυνος νόσησης είναι περίπου 1,7% κατά την διάρκεια της ζωής
Προσβάλλονται περίπου 2 % του πληθυσμού.
Εμφανίζεται τόσο στην ενήλικο ζωή όσο και στην παιδική ηλικία ,αλλά όχι πριν τα 3 έτη
Εμφανίζεται και στα δύο φύλα με ελαφρά υπεροχή των ανδρών (1,4/1 )
Επίσης στους άνδρες η εναρξη είναι λίγο πρωϊμότερη & εμφανίζουν σοβαρότερη μορφή ΓΑ σε σχέση με τις γυναίκες. Η οικογενειακή εμφάνιση είναι καλά τεκμηριωμένη (σε 4-8% των ασθενών υπάρχει μέλος της οικογένειας με ΓΑ ).
Εκτός από την απώλεια των τριχών υπάρχουν άλλα συμπτώματα / επιπλοκές ;
- Μπορεί να υπάρχουν ευρήματα από τα νύχια
- Καθώς και συννοσηρότητες – δηλαδή παθήσεις που συνυπάρχουν.
Οι συχνότερες είναι υπερλιπιδαιμία, υπέρταση, νόσος του θυρεοειδούς, δερματίτιδα εξ επαφής, κατάθλιψη και άγχος, άσθμα και ατοπική δερματίτιδα και άλλα αυτοάνοσα νοσήματα (πχ λεύκη, ρευματοειδής αρθρίτιδα και φλεγμονώδης νόσος του εντέρου)
Σε άτομα με Σ. Down συνανταται σε έως και 9%
Μπορεί η γυροειδής αλωπεκία (ΓΑ) να επηρεάσει την ζωή μου ;
Η ΓΑ δεν προσβάλλει άλλα ζωτικά όργανα του σώματος παρά μόνο τις τρίχες – είναι ιστοειδική αυτοάνοση νόσος όπου τα λεμφοκύτταρα στρέφονται κατά του θύλακα της τρίχας.
Ωστόσο σε γενικές γραμμές όλες οι αλωπεκίες επηρεάζουν την εμφάνισή μας.
Τα μαλλιά είναι σημαντικά στην κουλτούρα μας τόσο για τους άνδρες όσο και για τις γυναίκες.
Όταν περιγράφουμε κάποιον, τα μαλλιά είναι συνήθως το πρώτο ή το δεύτερο πράγμα που αναφέρουμε.
Τα μαλλιά μπορεί να είναι σύμβολο νεότητας και καλής υγείας ή να αποτελούν μέσο έκφρασης για κάποιον.
Συνεπώς η απώλειά τους μπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις στην αυτοεκτίμηση, την κοινωνική & επαγγελματική αυτοπεποίθηση ,την αναζήτηση συντρόφου και την σεξουαλικότητα.
Πολύ συχνά οι ασθενείς χωρίς τρίχες στο τριχωτό της κεφαλής και φρύδια θεωρούνται από την κοινότητα ως ασθενείς με καρκίνο που λαμβάνουν χημειοθεραπεία.
Να μην ξεχνούμε ότι μιας και πρόκειται για νόσο που εμφανίζεται και στην παιδική και εφηβική ηλικία ότι οι επιπτώσεις ίσως να είναι μεγαλύτερης σημασίας , διότι σε αυτές τις ηλικίες χτίζουμε την προσωπικότητα μας , προσδιορίζουμε την θέση μας στο κοινωνικό σύνολο και είναι υπαρκτό το άγχος της αποδοχής από τον φιλικό μας περίγυρο .
Λαμβάνοντας υπόψιν όλα αυτά δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι τα επηρεαζόμενα άτομα διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να αναπτύξουν άγχος και κατάθλιψη , μειωμένη απόδοση ή αποχή απο το σχολείο καθώς και προβλήματα στην κοινωνική τους ένταξη, και ενίοτε επαγγελματική αποκατάσταση.
Mπορώ να κάνω κάτι για να μην εμφανίσω γυροειδή αλωπεκία (ΓΑ) ;
Μάλλον όχι – εκτός ίσως του να βρίσκουμε τρόπους να μετριάζουμε το καθημερινό στρες.
Γνωρίζουμε ότι πρόκειται για μια πολυπαραγοντική ασθένεια με περιβαλλοντικούς και γενετικούς παράγοντες ( 14 γονιδια) να παίζουν ρόλο στην αιτιολογία της, δεν γνωρίζουμε όμως τον ακριβή μηχανισμό της νόσου.
Ποια είναι η θεραπεία ;
- Για τις πιο απλές μορφές της νόσου με τοπικά σκευάσματα ( κρέμες , διαλύματα ) & βιταμίνες από το στόμα επιτυγχάνονται άριστα αποτελέσματα σε σύντομο χρονικό διάστημα
- Για τις πιο εκτεταμένες , επίμονες και υποτροπιάζουσες μορφές και για περιστατικά που μέχρι τώρα δεν είχαν αποτέλεσμα με άλλες θεραπείες υπάρχει NEO φάρμακο που στην χώρα μας αποζημιώνεται από τα ασφαλιστικά ταμεία – με ειδική αίτηση που κάνει ο δερματολόγος .
Πρόκειται για το baricitinib ,ένα φάρμακο που ανήκει στους αναστολείς της κινάσης Janus (JAK), και δρα αναστέλλοντας τη δραστηριότητα των οδών φλεγμονής.
Λαμβάνεται ημερησίως με την μορφή χαπιού.
Όπως αναφέραμε και στην εισαγωγή έχει άριστα αποτελέσματα ακόμη και σε ασθενείς που έχουν μείνει αρκετά χρόνια χωρίς θεραπεία.
Οι περισσότεροι ασθενείς αρχίζουν να παρατηρούν τα αποτελέσματα εντός 2-8 εβδομάδων μετά την έναρξη της λήψης του φαρμάκου και αυτά μεγιστοποιούνται εντός 3-6 μηνών. Oι παρενέργειες για του ασθενείς με ΓΑ είναι ελάχιστες και συζητιούνται κατά περίπτωση με τον καθένα ξεχωριστά